Qol.Az
Canlı nəticələr
WAP
RSS Qol.Az Facebook-da

Ana səhifə
Bütün Xəbərlər
Müsahibə
Video
DÇ-2018
 
Tarixin şəkli
Turnir cədvəli
Premyer Liqa
Yazarlar
Layihə
Haqqımızda
Reklam
Əlaqə
"Mançester Siti" "Borussiya"ya uduzdu - Video

Yazarlar
 “Neftçi” haqda...
Aydın BAĞIROV
 “Futbol dünyası”ndan... “Futbol dünyası”na qədər
Şakir YAQUBOV
 Futbol, bazar, qovhaqov...
Səbuhi MƏMMƏDLİ
 Yoxa çıxan uşaqlar
İlqar Tağıyev
 Onlara futbol yox, yeni "qurban"lar lazımdır...
Tahir SÜLEYMANOV
Fotoreportaj
Bütün 
Mükafatlandırma mərasimindən şəkillər - DÇ-2018
Top 5
Klublarımızın yay transferləri - Yenilənir
"Neftçi"dən Avroliqaya biabırçı vida
"Qəbələ" Avroliqada mübarizəni dayandırdı
"Keşlə"dən Avroliqaya erkən vida
"Qarabağ" braziliyalı hücumçu alır?
Linklər
525ci Qəzet

Futbolumuzun bəlası – süni ot örtüyü
A A A

[31.07.2017]
Futbolumuzun bəlası – <b style="color:red">süni ot örtüyü</b>

Futbolumuzun ziyanına işləyən amillərdən biri də Azərbaycanda keyfiyyətsiz süni örtüklü meydançalardan geniş istifadə olunmasıdır. Yayda “yandır”an, qışda sürüşkən olan bu meydançalar onsuz da inkişafa can atmayan futbolçularımızı zədələməklə onların karyerasına bir qədər də zərbə vurur. Premyer Liqamızda bu cür örtükdə zədə alan onlarla futbolçu var. Hansı ki, onlar komandalarının aparıcı oyunçularıdır. Dani Kintananın zədələnərək qışdan bəri futboldan uzaq qalmasının “Qarabağ”a nə qədər çətinlik yaratdığı hər kəsə məlumdur. Bəli, süni örtüyün acısını ciddi şəkildə ən son çəkən “Qarabağ”dır. “AZAL Arena”da diz bağları qırılan ispaniyalı pleymeyker düz altı aydır Ağdam klubuna kömək edə bilmir.

Ötən il isə “İnter Arena”nın süni meydançası Avroliqanın vacib oyunları ərəfəsində “Qəbələ”nin aparıcı oyunçuları Baqali Dabo və Rəşad Sadiqovu zədələdi. Onların yoxluğu isə “Qəbələ”nin vacib xallar itirməsinə səbəb oldu.

Bu cür misalları çox çəkmək olar. Ancaq məsələnin ən acınacaqlı tərəfindən danışmaq lazımdır. Ən pisi odur ki, süni örtüklü meydançalar təzəcə futbolun sirlərini öyrənən yeniyetmə futbolçularımızın da inkişafına ciddi zərbə vurur. Təəssüf ki, bütün klublarımızın aşağı yaş qrupları üzrə komandaları keyfiyyətsiz süni örtüklü meydançalarda məşq edir. 

Əlbəttə ki, süni örtüyün futbolçulara ziyanı haqda ən yaxşı fizioterapevtlər bilər. Biz də mövzumuzla bağlı ilk olaraq Azərbaycanın tanınmış idman həkimi Rəhim Məhərrəmovla danışdıq. “Neftçi”, “Qəbələ” və dünya futbolunun canlı əfsanəsi Maradona ilə birlikdə Dubayın “Əl-Vəsl” klubunda çalışmış təcrübəli fizioterapevt sintetik örtüklərin fəsadlarını xırdalıqları ilə izah etdi:




“Əslində keyfiyyətli süni örtüyün futbolçuya ziyanı yoxdur. Təəssüf ki, Azərbaycandakı süni örtüklərin əksəriyyəti keyfiyyətsizdir. Bu da meydançalara baxımsızlıqdan irəli gəlir.  Süni örtüyün futbolçuya ən böyük ziyanı oynaq sistemi ilə bağlıdır. Yəni topuq, diz və bel nahiyəsinin oynaqları. Təbii ot örtüyündən fərqli olaraq, süni örtüklü meydançalarda “amartizasiya” olmur. Buna görə də futbolçu tullanan zaman birbaşa oynaqları zədələnir, qığırdaq sistemi dağılır. Əzələlərdə tez-tez dartılma, yırtılma əmələ gəlir. Bir sözlə, süni örtüklü meydançaların oynaq və əzələ sisteminə böyük ziyanı var.
Bu, ən çox yeniyetmə futbolçulara ziyandır. Hələ əzələ sistemi tam formalaşmamış gənc futbolçular süni örtüklərdə daha çox əziyyət çəkir. Belə meydançalar uşaqların oynaq və əzələ sisteminin düzgün formalaşmamasına səbəb olur. Gələcəkdə isə daha böyük fəsadlara gətirib çıxarır. Artıq o futbolçular zədə ilə böyüyürlər, böyük futbola zədə ilə gəlirlər. Uşaqların süni örtüklü meydançalarda məşq etməsi qətiyyən arzuedilən deyil.

Avropanın bir sıra ölkələrində olmuşam. Orada da belə meydançalar var. Türkiyədə də geniş istifadə olunur. Ancaq onlar çox keyfiyyətli örtüklərdir. Yağışda, qarda heç bir problem olmur. İlin 12 ayını futbol oynamaq olur. Qeyd etdiyim kimi, keyfiyyətli süni örtüklər problem yaratmır. Əksinə, kələ-kötür qazondansa yaxşı süni örtük daha əlverişlidir. Bizdə süni örtüklü meydançalardan imtina etmək qeyri-mümkündür. Əksinə, ola bilər ki, təbii ot örtüklü meydançalar ləğv olunsun”.

Rəhim Məhərrəmov süni örtükdə zədələrin qarşısını nisbətən almaq üçün çıxış yolu da göstərdi: “Futbolçunun geyindiyi butslar süni örtüyə uyğun olsa, zədələr az olar. Yumşaqlığın olması üçün butsların dabanı hündür olmalıdır. Bunun üçün ayrıca silikon dabanlıqlar olur. Onu butsun içərisinə qoyanda az da olsa zədələrin qarşısını almaq mükmündür. Sonda arzu edirəm ki, bütün komandalarımızın meydançaları “Qəbələ” klubunun meydançaları kimi olsun. Bəlkə də Avropada belə meydançalar yoxdur. Doğrudan da ot örtüyünə çox peşəkarcasına qulluq edirlər”.

“Süni örtük butsunu o qədər qızdırmışdı ki, ayağı yanırdı”  

Azərbaycanın əməkdar məşqçisi, uzun illər bir çox klubu və milli komandamızı çalışdırmış Ağasəlim Mircavadov isə süni örtüklü meydançaların yaratdığı problemlərdən faktlarla danışdı:  “Futbol torpağın, otun üzərində yaranıb. Süni örtüyü də yaradıblar ki, bir qədər rahatlıq olsun. Ancaq belə meydançaların törətdiyi fəsadlar dəhşətdir. Sizə bir misal çəkim. Mən “Xəzər Lənkəran”ı çalışdıran vaxt “İnter”lə qarşılaşırdıq. Oyuna bir saat qalmış “İnter”in meydançasında məşqə çıxmışdıq. Birdən adını unutduğum kosta-rikalı hücumçumuz (Uinston Parks - R.A.) qışqırdı. Hamımız qorxduq və onun yanına qaçdıq. Butslarını çıxardı, gördük ayağının altı yanıb. Soyuq suyu onun butsunun içinə tökdüm, su qaynadı. Süni örtük butsunu o qədər qızdırmışdı ki, ayağı yanırdı. Həm “Neftçi”də, həm də “Xəzər Lənkəran”da işləyəndə bir çox aparıcı futbolçularım süni örtüklü meydançalarda zədə alıb və komandamız çətin vəziyyətə düşüb.

SSRİ dövründə Moskva “Spartak”ının süni örtüklü meydançası var idi. Yüksək liqanın əksər baş məşqçiləri buna etiraz edirdi. Ən böyük etirazı isə Kiyev “Dinamo”sunun baş məşqçisi Valeri Lobanovski etdi. O hətta təqvimi elə nizamlayırdı ki, “Spartak”la səfər oyunları qış aylarına düşməsin. Onu da deyim ki, o dövrdə süni örtükləri yaxşı düzəldirdilər, indiki kimi deyildi.

Futbolda bütün təmrinləri cəld yerinə yetirməlisən. Süni örtükdə isə bunu etmək çətindir. Top istiqamətini dəyişir, futbolçu tullanma həkətlərini yerinə yetirə bilmir. Təbii ot örtüyündə alınan zədə tez sağalır. Süni örtük isə futbolçuların uzun müddətli sıradan çıxmasına səbəb olur. Hətta xroniki zədəyə çevrilir. Mən demirəm ki, süni ot örtüyü heç olmasın. Qış aylarında bundan istifadə etmək olar. Ancaq örtük o qədər ideal olmalıdır ki, qeyd etdiyim fəsadlar baş verməsin. Əslində süni ot örtüyü də qulluq tələb edir. Həftədə 2-3 dəfə sulanmalı, daranmalıdır.

Mən fizioterapevtlərlə sıx əlaqədəyəm. Onlar bildrirlər ki, 10 il bundan əvvəl uşaqların oynaqlarında zədələr çox nadir hallarda olurdu. İndi isə yeniyetmə futbolçularda əzələ və bel yırtığı, diz bağlarının qopması geniş yayılıb. Bu zədələr isə uzun müddətdən sonra sağalır. İndi cavan futbolçuların 80 faizi qeyd etdiyim zədələrdən əziyyət çəkir. Mütləq təbii meydançalara qayıtmat lazımdır. Təbii ki, buna xeyli vəsait lazımdır. Gərək hər klubun “Qəbələ” kimi 8-9  meydançası olsun”.

Göründüyü kimi, süni örtüklü meydançaların fəsadlarından danışan 70 yaşlı Mircavadov çıxış yolunu yalnız “mütləq təbii meydançalara qayıtmat lazımdır” deməklə göstərir. Təbii ki, çıxış yolu haqda keçmiş baş məşqçilər yox, futbol qurumları da düşünməlidir.

Azərbaycanın maraq göstərdiyi süni meydançaların üstünlüyü onların saxlanılmasında daha az vəsaitin xərclənməsidir. Təbii meydançalar ay ərzində tonlarla su, bahalı vitamin və dərmanlar tələb edir. Süni meydançada isə belə deyil, daha az qulluqla da süni örtüyü illərlə qorumaq olur. Süni örtüklərin də bir neçə növü var. Ən yüksək keyfiyyətlisi çox bahadır. Ona görə əksər stadionlarımızda 2-3-cü dərəcəli süni örtüklərdir.

Əslində təbii ot örtüklü meydançalar o qədər də böyük vəsait tələb etmir. Ancaq bəzi klublarımız maddi cəhətdən yaxşı durumda olduğu zaman bu cür dəyişikliyə getməyibsə, indiki çətin vəziyyətdə təbii ot örtüyünə keçmələri heç  inandırıcı deyil. Təbii ot örtüyünün salınması ilə də iş bitmir. Ev oyunlarını təbii meydançalarda keçirən komandalar məşqini də bu cür şəraitdə etməlidir. Bu da o deməkdir ki, komandaların ən azı iki təbii ot örtüklü meydançası olmalıdır.

Sonda qeyd  edək ki, qonşu Gürcüstanda bu məsələyə dövlət səviyyəsində baxılıb və süni örtüklü meydançalarda oynamağa qadağa qoyulub. Klublara dövlət tərəfindən vəsait ayrılıb ki, təbii örtüklü meydança salsınlar. Yeni mövsümdən isə hətta birinci divizionun oyunları da yalnız təbii meydançalarda keçirilə bilər. Bir çox Avropa ölkələrində də artıq neçə ildir ki, süni örtüklü meydançalarda oynamaq qadağan edilib.

Ramiq AĞAMƏMMƏDOV

Bu yazı AFFA yanında Media Komitəsinin maliyyə dəstəyi ilə “İstənilən aktual mövzuda fərdi jurnalist araşdırması” layihəsi çərçivəsində hazırlanıb.

4336 dəfə baxılıb   
   Facebook Twitter MySpace Google
 
 

 
ARXİV                       
 
28.03.2018  13:00 “Qurban Qurbanova təkcə Böyükağa Hacıyev söz atmaqdan çəkinmirdi”
23.03.2018  12:15 “Dedim, Böyükağa müəllim, Mourinyo deyilsiniz ki, İtaliyada sizi tanısınlar”
16.03.2018  14:44 Avrokubokların yeni formatı çempionumuza necə təsir edəcək?
08.03.2018  15:10 “Azərbaycanda hələ də futbolçu qızlara qəribə baxırlar”
02.03.2018  13:32 “Qarabağ”ın xanım fanatları: "Kişilərdən daha yaxşı azarkeşlərik”
21.02.2018  13:38 Biz niyə öz futbolumuzu sevmirik?
14.02.2018  13:40 “Transfer işləri ən bərbad vəziyyətdə olan klubumuz “Neftçi”dir”
06.02.2018  18:18 Millətlər Liqasındakı rəqiblərimiz – ikisi tanış, biri yeni
26.12.2017  18:28 Dövlət Proqramı futbolumuza nə verdi?
19.12.2017  12:57 “Getdikcə Banişevskini də yaddan çıxaracağıq...”
13.12.2017  14:16 "Avropada uşaq 5 yaşında qaçmağı bilirsə, biz 10 yaşında necə yeriməyi öyrədirik"
05.12.2017  15:15 Divizionla Premyer Liqa arasındakı uçurum
28.11.2017  12:09 Biz niyə qol vura bilmirik?
20.11.2017  13:32 Bu çempionat hara gedir?
12.11.2017  10:05 Hakim çatışmazlığı, yoxsa qeyri-peşəkarlıq?
07.11.2017  18:23 Bombardirin millimizə qayıdışı
31.10.2017  12:32 “Gürcülər uduzduqlarına inanmırdılar” – millimizin ilk qələbəsi
21.10.2017  14:15 “Futbol+”də münasibətlər dəyərlər üzərində qurulub” – Mahir Rüstəmli
02.10.2017  13:25 “Azərbaycanda 10 ildən sonra da futbol olmayacaq”
24.09.2017  14:21 “Ramillə Emin Azərbaycana gəlməklə geriyə addım atdılar”
 
 
  21.07.18
23:00
  Şevçenko yeni müqavilə imzaladı
22:05
  "Sabah"dan növbəti heç-heçə
21:19
  "Barselona"ya görə təklifləri rədd etdim, amma..."
20:30
  "Bavariya" PSJ-yə qalib gəldi
19:52
  Məşhur qardaşlar futbolçu karyeralarını başa vurdular
19:25
  Mbappe zədəli vəziyyətdə oynayıb - DÇ-2018-də
18:43
  "Qarabağ"ın "Kukesi" ilə oyunlar üçün heyəti
18:00
  PSJ-dən "Barselona"ya
17:09
  "Napoli" İnsinyeni icarəyə verdi
16:20
  "Proqres"dən 5 dəfə üstün oynadıq" - Təmkin Xəlilzadə
15:55
  "İnter" Arturo Vidalla danışıq aparır
15:16
  "Milan"da yeni prezident
14:39
  "Beşiktaş" qapıçısını satdı
13:59
  "Qarabağ"ın rəqibi yeni hücumçu aldı
13:30
  "Barselona"dan Villian üçün 3-cü təklif - 55 milyon
13:00
  "Qarabağ"ın oyununa hakim təyinatları açıqlandı
12:48
  "Qarabağ"la oyunlar üçün 22 futbolçu - siyahı
12:09
  "Real"dan transferlərə 300 milyon avro
11:41
  Günün canlı oyunları - Etopaz-da
11:10
  Tərlan Əhmədovdan maraqlı açıqlamalar və yeni mesajlar - Video
10:49
  Futzal millimiz neçəncidir? - dünya reytinqi
10:30
  Klublarımızın yay transferləri - Yenilənir
10:15
  "Mançester Siti" "Borussiya"ya uduzdu - Video
09:52
  AFFA-dan jurnalistlər üçün tədbir - Şəkillər
01:54
  Morata "Milan"a keçir
01:21
  "Yeni transferlərimiz hələ hazır deyil" - Ayxan Abbasov
01:00
  Saşa Stamenkoviç rəsmən "Sabah"da
00:25
  "Liverpul"un qapıçısı "Lester"də
  20.07.18
23:00
  Şeydayev "Spartak"a qarşı oynadı
22:19
  "Azarkeşləri sevindirmək istəyirəm" - Ronaldo
21:14
  "Beşiktaş"dan birdəfəlik getdi
20:30
  Hazard "Real"a keçir - razılıq əldə olundu
19:59
  "Tottenhem"də günün ikinci müqaviləsi
19:22
  "Liverpul"un yeni 10 nömrəsi
19:00
  “Zirə” heç-heçə ilə başladı
18:46
  “Qarabağ”ın rəqibi qapıçısı ilə yollarını ayırdı
18:31
  "Səbail" Türkiyə klubu ilə qarşılaşacaq
18:05
  "Azərbaycanda gördüyüm bütün pis şeyləri unutmaq istəyirəm” – ukraynalı qapıçı
17:47
  "Neftçi" yükünü dərk etməyənlər klubda "dəllək"liklə məşğuldurlar"
17:30
  “Real” yeni transferini təqdim etdi
17:13
  “Tottenhem” Son Honq-Minlə müqaviləni uzatdı
16:51
  Ruslan Abışov üçün il bitdi - 6 ay oynamayacaq
16:35
  "Kamran Quliyev niyə istefa vermir?” - Aqil Abbas
16:03
  "Keşlə"nin stadionunun adı dəyişdirildi
15:38
  “İndi Aqolli ilə danışmaq qeyri-peşəkarlıq olar” – “Kukesi”nin baş məşqçisi
15:11
  Bordin “Neftçi”dən göndərilə bilər – İtaliya mətbuatı
14:57
  DÇ-2018-in medalından imtina etdi: "Mundialda oynamamışam"
14:42
  “Milan” avrokuboklara buraxıldı – CAS cəzanı ləğv etdi
14:24
  Konte "Çelsi"ni məhkəməyə verdi – gec qovulduğu üçün
13:58
  “Neftçi” haqda...
13:50
  "Zirə"dən ayrılan futbolçu Yunanıstan klubunda
13:28
  "Albaniyaya gedəcəyim üçün anam çox xoşbəxtdir" - Aqolli
12:52
  "Ronaldo "Real"dan vergiyə görə ayrıldı" - La Liqa prezidenti
12:22
  “Bordini “Neftçi”yə gətirən də onun kimi futbol savadı olmayan klub rəhbəridir”
11:59
  "Qarabağ" braziliyalı hücumçu alır?
BÜTÜN XƏBƏRLƏR
© 2008-2018 Qol.Az - Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Yerləşdirilən reklamların mətninə görə redaksiya məsuliyyət daşımır.
  Proqramlaşdırma: Elshad100.
Livescore