Mastercard Insights: İdman turizmin katalizatoru kimi

Ötən il Bakıda keçirilən Azərbaycan Qran Prisi həftəsində beynəlxalq turist gəlişləri 87% artdı, xərclər 77% yüksəldi, tranzaksiya sayı isə 85% çoxaldı.

Xərcləmələr Bakının hüdudlarından kənara çıxdı – bölgələrdə tranzaksiyalar əvvəlki dövrlə müqayisədə 3 dəfə artdı.

Ziyarətçilərin xərcləri xüsusilə yaşayış və restoran sahələrində yüksək oldu: otel sifarişləri 2 dəfədən çox artdı, restoran xərcləri isə 140%-dən çox yüksəldi. Bu, xərclərin daha geniş kateqoriyalara yayıldığını göstərir.

Digər böyük qlobal idman tədbirləri ilə müqayisədə Azərbaycan daxil olan turizmdə ən yüksək illik artımı qeyd etdi.

Bakı, Sentyabr 2025 – Azərbaycan Qran Prisini qarşılamağa hazırlaşarkən, Mastercard iri miqyaslı idman tədbirlərinin turizmi necə hərəkətə gətirdiyini, rəqəmsal ödənişləri sürətləndirdiyini və yerli iqtisadiyyatlara uzunmüddətli imkanlar yaratdığını göstərən yeni məlumatları açıqlayır.

Mastercard Insights məlumatına görə, Azərbaycan Qran Prisi beynəlxalq turizmə və tranzaksiya fəaliyyətinə təsiri ilə qlobal miqyasda fərqlənir. Yarış həftəsində ölkəyə gələn beynəlxalq turistlərin sayı ötən illə müqayisədə 87% artdı, xərclər isə 77% yüksəldi. Xüsusilə qeyd olunmalıdır ki, xərcləmələr Bakının hüdudlarından kənara çıxaraq bölgələrdə tranzaksiyalarda 241% artım yaratdı ki, bu da qlobal idman tədbirlərinin ölkə üzrə faydasını nümayiş etdirir.

Qonaqların xərcləmə vərdişləri də diversifikasiya olunub. Yaşayış və restoran xərcləri əsas istiqamətlər olaraq qalmaqla, müvafiq olaraq 127% və 141% artdı. Bununla yanaşı, pərakəndə satış, moda və marketplace alış-verişləri də turistlərin büdcəsində daha böyük pay tutdu. Türkiyə, Böyük Britaniya, Gürcüstan, Qazaxıstan və Almaniyadan gələn turistlər xüsusi rol oynadılar: türkiyəli turistlərin otel xərcləri 238%, britaniyalı turistlərin restoran xərcləri isə 346% artdı.
 
Qlobal nümunələr: Böyük Britaniyadan Münhenə

Avropa basketbol çempionatı: Avropa basketbol turnirlərinə dair son qiymətləndirmələr ev sahibi şəhərlərə 270 milyon avro iqtisadi təsir göstərib. Berlin, Köln, Milan, Praqa və Tbilisidə keçirilən tədbirlər 650,000-dən çox tamaşaçı, o cümlədən 50,000 beynəlxalq azarkeş cəlb edib. Birbaşa və dolayı xərclər 227 milyon avro, media dəyəri 39 milyon avro, sosial faydalar isə 4 milyon avro təşkil edib. Bu rəqəmlər basketbolun kommersiya və mədəni əhəmiyyətinin artdığını nümayiş etdirir və Mastercard kimi sponsorlar üçün yerli iqtisadiyyata töhfə verərək geniş auditoriyalarla əlaqə yaratmaq imkanları açır.

Avropa Futbol Finalı: Turizm və yerli xərcləmələrin artırılması: Mastercard analizlərinə görə, böyük futbol oyunları ev sahibi şəhərlərə ciddi iqtisadi təsir göstərir. Türkiyədə ziyarətçilər orta hesabla 3 gecə qalaraq hər biri 3 gün ərzində 855 avro xərcləyib, əsasən kart ödənişləri vasitəsilə. Bu tədbirlər nəticəsində kart əməliyyatları əvvəlki həftəsonu ilə müqayisədə 54%, sonrakı həftəsonu ilə müqayisədə isə 41% artıb – ümumi artım 48% təşkil edib.

Eyni zamanda, 2024-cü il rekord sayda səyahətçi cəlb edəcək tədbirlərlə diqqət çəkib. Mastercard İqtisadiyyat İnstitutunun “trendlərin istiqamətləri” bölməsi Münheni vurğulayıb. İyun ayında Avropa Çempionatının açılış oyununa ev sahibliyi edən Münhen, iyun–avqust 2024 dövründə qlobal turizmdə ən sürətlə artan istiqamət kimi ilk sırada qərarlaşıb.

Kral Liverpul Qolf Açıq Turniri: Mastercard SpendingPulse məlumatına görə, qonaqpərvərlik sektoru ən böyük artımı yaşayıb: yaşayış sahəsində satışlar 2022-dən 2023-ə 30% artıb, restoran və mağaza xərcləri isə təxminən 25–27% yüksəlib. Avropa və beynəlxalq turistlərin 88%-i 2024-cü ildə təcrübələrə eyni və ya daha çox pul xərcləməyi planlaşdırır. Respondentlərin 41%-i isə “təcrübənin unikallığı”nı əsas faktor kimi göstərib.

Azərbaycan: Qlobal lider
“Azərbaycan Qran Prisi sadəcə yarış deyil – bu, iqtisadi mühərrikdir,” – deyə Mastercard-ın Azərbaycandakı ölkə meneceri Emil Zeynalov bildirib. “Biz yalnız qonaqların kəskin artımını deyil, həm də daha geniş faydaları görürük: yerli bizneslərin rəqəmsal ödənişləri qəbul etməsi, Bakının hüdudlarından kənar bölgələrin daha çox turist qazanması və səyahətçilərin təhlükəsiz, rahat təcrübələr yaşaması. Azərbaycan üçün bu yalnız bir həftəsonu həyəcanı deyil – bu, güclü rəqəmsal iqtisadiyyatın qurulmasıdır.”

Mastercard Insights-a görə, ötən il Qran Pri həftəsində beynəlxalq ziyarətçilərin 87% artması Azərbaycanın yalnız analoji tədbirləri geridə qoymadığını, həm də ölkənin qlobal görünürlüğünü artırdığını, xərclərin müxtəlifləşməsini təmin etdiyini və rəqəmsal ödəniş ekosistemini gücləndirdiyini göstərir. Bu il isə beynəlxalq gəlişlərin təxminən 90% artacağı proqnozlaşdırılır ki, bu da Azərbaycanın qlobal arenadakı nüfuzunun artdığını təsdiqləyir.

Təcrübənin infrastrukturu kimi ödənişlər
Rəqəmsal ödənişlər bu artım hekayəsinin mərkəzində dayanır. Minlərlə azarkeş ölkəyə toplaşarkən, sürtünməsiz ödənişlər yerli bizneslərə – kafelərdən otellərə, sənətkar dükanlarına qədər – tələbi səmərəli qarşılamağa imkan verir. Formula 1 həftəsində kart və rəqəmsal cüzdan istifadəsinin artması həm istehlakçıların təhlükəsiz, rahat ödənişlərə üstünlük verdiyini, həm də Azərbaycan sahibkarlarının qlobal auditoriyanın gözləntilərinə hazır olduğunu göstərir.
 
Mastercard Haqqında
Mastercard 200-dən çox ölkə və ərazidə iqtisadiyyatları gücləndirir və insanları səlahiyyətləndirir. Müştərilərimizlə birlikdə hər kəsin inkişaf edə biləcəyi davamlı iqtisadiyyat qururuq. Biz rəqəmsal ödəniş seçimlərinin geniş spektrini dəstəkləyirik, əməliyyatları təhlükəsiz, sadə, ağıllı və əlçatan edirik. Texnologiya və innovasiyalarımız, tərəfdaşlıqlarımız və şəbəkələrimiz birləşərək insanlara, bizneslərə və hökumətlərə öz ən böyük potensiallarını reallaşdırmağa imkan verən unikal məhsul və xidmətlər təqdim edir.

www.mastercard.com